Νέα διπλωματική ένταση ξέσπασε ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Βρετανία για το σχέδιο Ε1, το οποίο προβλέπει την ανέγερση περίπου 3.400 κατοικιών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Το Λονδίνο ζήτησε την άμεση αναστολή του, με τον Ισραηλινό υπουργό Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ να απαντά σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους.
Η βρετανική κυβέρνηση κάλεσε στις 19 Αυγούστου την επιτετραμμένη του Ισραήλ στο Φόρειν Όφις, εκφράζοντας τη «βαθιά διαφωνία» της με την προώθηση του σχεδίου.
Ο Γκίντεον Σάαρ απέρριψε «κατηγορηματικά» τη βρετανική παρέμβαση και κατηγόρησε το Λονδίνο ότι με τη στάση του βλάπτει τις σχέσεις των δύο χωρών.
Το Λονδίνο ζητά την άμεση αναστολή του σχεδίου Ε1
Το σχέδιο Ε1 εγκρίθηκε από την ισραηλινή κυβέρνηση τον Αύγουστο του 2025 και αφορά μία περιοχή 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων ανατολικά της Ιερουσαλήμ, μεταξύ του οικισμού Μάαλε Αντουμίμ και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.
Συνολικά προβλέπει την κατασκευή περίπου 3.400 κατοικιών. Την Τρίτη, το υπουργείο Στέγασης του Ισραήλ ανακοίνωσε την έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για την ανέγερση περισσότερων από 1.200 κατοικιών στο πλαίσιο του συγκεκριμένου προγράμματος.
Την εξέλιξη γνωστοποίησαν η ισραηλινή μη κυβερνητική οργάνωση Peace Now και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Η βρετανική κυβέρνηση αντέδρασε μία ημέρα αργότερα, καλώντας την επιτετραμμένη του Ισραήλ στο υπουργείο Εξωτερικών. Κατά τη συνάντηση, της γνωστοποιήθηκε η αντίθεση του Λονδίνου στις αποφάσεις της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Δείτεκαι αυτά
Μίλιμπαντ: «Απαράδεκτο μέτρο»
Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την προώθηση του σχεδίου και ζήτησε από την ισραηλινή κυβέρνηση να σταματήσει άμεσα τη διαδικασία.
«Η ισραηλινή κυβέρνηση πρέπει να αναστείλει αμέσως το σχέδιο Ε1, να αποσύρει την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών και να σταματήσει οποιαδήποτε επέκταση των οικισμών», ανέφερε.
Ο Εντ Μίλιμπαντ επιβεβαίωσε ότι η Ισραηλινή επιτετραμμένη κλήθηκε στο Φόρειν Όφις, όπου ενημερώθηκε για τη «βαθιά διαφωνία» της Βρετανίας με το μέτρο της ισραηλινής κυβέρνησης.
Το Λονδίνο θεωρεί ότι η κατασκευή των νέων κατοικιών θα έχει σοβαρές συνέπειες για τη γεωγραφική συνέχεια των παλαιστινιακών εδαφών και την προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.
Σκληρή απάντηση από τον Γκίντεον Σάαρ
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ απέρριψε τις δηλώσεις του Βρετανού ομολόγου του, υποστηρίζοντας ότι οι Εβραίοι έχουν δικαίωμα να κατοικούν σε ολόκληρη την περιοχή.
«Ο εβραϊκός λαός έχει δικαίωμα να ζει στο σύνολο του εδάφους του Ισραήλ, όπως οι Βρετανοί έχουν δικαίωμα να ζουν στο Λονδίνο και σε όλη τη Βρετανία», έγραψε ο Γκίντεον Σάαρ στην πλατφόρμα X.
Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών κατηγόρησε επίσης τη Βρετανία ότι επικρίνει το Ισραήλ, ενώ, κατά τον ίδιο, αγνοεί τον «παλαιστινιακό εξτρεμισμό».
Υποστήριξε ακόμη ότι ο συγκεκριμένος εξτρεμισμός υποκινεί αντισημιτικές επιθέσεις σε βάρος της εβραϊκής κοινότητας στη Βρετανία.
«Η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να βλάψει τις σχέσεις μεταξύ των χωρών μας είναι βαθιά λυπηρή», κατέληξε ο Γκίντεον Σάαρ.
Γιατί προκαλεί αντιδράσεις το σχέδιο Ε1
Η περιοχή όπου σχεδιάζεται να κατασκευαστούν οι νέες κατοικίες βρίσκεται ανάμεσα στον οικισμό Μάαλε Αντουμίμ και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Σύμφωνα με τους επικριτές του σχεδίου, η δημιουργία του νέου οικιστικού συγκροτήματος θα διακόψει τη γεωγραφική συνέχεια των παλαιστινιακών περιοχών στη Δυτική Όχθη. Υποστηρίζουν ότι το παλαιστινιακό έδαφος θα χωριστεί ουσιαστικά σε δύο τμήματα, υπονομεύοντας την εδαφική συνοχή ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.
Το σχέδιο Ε1 έχει καταδικαστεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και σειρά διεθνών ηγετών.
Το Ισραήλ κατέχει τη Δυτική Όχθη από το 1967, ενώ έχει προσαρτήσει την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Η προσάρτηση δεν αναγνωρίζεται από το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς κοινότητας.
Περίπου 500.000 Ισραηλινοί έποικοι στη Δυτική Όχθη
Στη Δυτική Όχθη ζουν περίπου 3 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι και 500.000 Ισραηλινοί έποικοι. Οι ισραηλινοί οικισμοί στην περιοχή θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η ένταση και η βία στη Δυτική Όχθη έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά την επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Σύμφωνα με απολογισμό του AFP, ο οποίος βασίζεται σε στοιχεία του παλαιστινιακού υπουργείου Υγείας, τουλάχιστον 1.097 Παλαιστίνιοι, μαχητές και πολίτες, έχουν σκοτωθεί από Ισραηλινούς στρατιώτες ή εποίκους μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023.
Η προώθηση του σχεδίου Ε1 προσθέτει ακόμη ένα σημείο τριβής στις σχέσεις του Ισραήλ με τη Βρετανία, με τις δύο κυβερνήσεις να διατυπώνουν πλέον δημόσια και σε υψηλούς τόνους τις μεταξύ τους διαφωνίες.
