Η άφιξη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου ανοίγει έναν κύκλο συνομιλιών για την άμυνα, την περιφερειακή ασφάλεια και την ενέργεια. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει την αποδέσμευση συγκεκριμένων όπλων για τα F-35, ενώ προετοιμάζεται να θέσει τις τουρκικές προκλήσεις και την επανέναρξη της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αναμένεται να συναντηθεί την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη. Η διήμερη επίσκεψη πραγματοποιείται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διαπραγματεύσεις Αθήνας και Ουάσιγκτον για το αμυντικό υλικό που μπορεί να εξασφαλίσει η Ελλάδα.
Οι πύραυλοι που ζητά η Αθήνα για τα F-35
Κεντρικό θέμα των αμυντικών συζητήσεων αποτελούν τα μαχητικά F-35 και ο οπλισμός τους. Το ελληνικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα όπλα που θα μπορούν να φέρουν τα αεροσκάφη, με την Αθήνα να επιδιώκει την αποδέσμευση συγκεκριμένων πυραύλων αέρος-αέρος.
Στις ελληνικές επιδιώξεις περιλαμβάνονται οι AIM-9X Block II και AIM-120D (AMRAAM). Το ζήτημα της αποδέσμευσής τους βρίσκεται μεταξύ των σημαντικότερων αντικειμένων της διαπραγμάτευσης που διεξάγεται τις τελευταίες ημέρες ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Παράλληλα, η Ελλάδα έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού Stryker. Η δυνατότητα παραχώρησής τους εξετάζεται μέσω της διαδικασίας EDA (Excess Defense Articles), που αφορά πλεονάζον αμυντικό υλικό του Πενταγώνου.
Οι επαφές πριν από την επίσκεψη αφορούν το τι μπορεί να εξασφαλιστεί στο πεδίο του αμυντικού υλικού. Τα F-35, τα όπλα τους και τα Stryker αποτελούν διακριτά θέματα αυτών των συζητήσεων, χωρίς να παρουσιάζονται στο δημοσίευμα ως ήδη ολοκληρωμένες συμφωνίες.
Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειος και «Γαλάζια Πατρίδα»
Στις συναντήσεις με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, η Αθήνα σχεδιάζει να αναφερθεί στις πρόσφατες τουρκικές προκλήσεις έναντι των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η ελληνική πλευρά θα θέσει ζητήματα που αφορούν τόσο το Αιγαίο όσο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Στην ίδια ατζέντα εντάσσεται το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο παραμένει στο τραπέζι από την τουρκική κυβέρνηση. Αναμένεται επίσης να συζητηθεί η ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας ανάμεσα στην Αθήνα και το Τελ Αβίβ.
Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ότι η διαχρονική στάση της αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για την ελληνοαμερικανική συνεργασία. Κυβερνητικοί κύκλοι περιγράφουν, παράλληλα, τις διμερείς σχέσεις ως ευρισκόμενες σε ένα από τα υψηλότερα σημεία τους.
Η ηλεκτρική διασύνδεση και οι τουρκικές αντιρρήσεις
Η σχεδιαζόμενη επανέναρξη της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί ακόμη ένα θέμα που αναμένεται να τεθεί από την Αθήνα. Το έργο βρίσκεται και στο επίκεντρο των αναφορών του τουρκικού Τύπου στην επίσκεψη Ρούμπιο.
Η εφημερίδα «Χουριέτ» μεταφέρει την τουρκική θέση ότι απαιτείται συγκατάθεση της Άγκυρας για την πόντιση του καλωδίου, επικαλούμενη τον ισχυρισμό της περί διέλευσης από τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Δείτεκαι αυτά
«Η Άγκυρα υποστηρίζει πως πρέπει να δώσει τη συγκατάθεσή της για το καλώδιο, αφού περνάει από την υφαλοκρηπίδα της. Η Αθήνα περιμένει τον Ρούμπιο να θέσει και τα ελληνοτουρκικά», αναφέρει χαρακτηριστικά η εφημερίδα.
Στο ίδιο δημοσίευμα εκτιμάται ότι «οι πιέσεις από Ουάσινγκτον και Παρίσι ίσως να μην είναι αρκετές για να κάμψουν τις αντιρρήσεις της Τουρκίας».
Οι προτεραιότητες των συνομιλιών
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει προσδιορίσει την άμυνα, την περιφερειακή ασφάλεια και την ενεργειακή ασφάλεια ως βασικές προτεραιότητες των επαφών. Από την πλευρά της, η ελληνική κυβέρνηση χαρακτηρίζει την αμυντική συνεργασία ως τον πιο σταθερό πυλώνα της σχέσης με τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη οργανώνονται συλλαλητήρια κατά της επίσκεψης Ρούμπιο και του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ. Οι κινητοποιήσεις εκφράζουν αντίθεση στην περαιτέρω εμπλοκή της χώρας στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.
