Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν βρίσκεται στο πιο κρίσιμο σημείο της, με τον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται βέβαιος ότι οι υπογραφές μπορούν να πέσουν εντός της Κυριακής 14 Ιουνίου, την ώρα όμως που η Τεχεράνη κρατά αποστάσεις και το Ισραήλ βλέπει τη διαφαινόμενη εξέλιξη ως σοβαρό πλήγμα για την ασφάλειά του.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου και τις πληροφορίες που μεταδίδονται από διεθνή μέσα, το υπό διαμόρφωση μνημόνιο αφορά τον τερματισμό της πολεμικής ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας αρτηρίας με τεράστια σημασία για την παγκόσμια ενέργεια και τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Η διαδικασία, λόγω των συνθηκών ασφαλείας και των μεγάλων δυσκολιών μετακίνησης αξιωματούχων, εξετάζεται να ολοκληρωθεί με ηλεκτρονική τελετή υπογραφής.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι τόσο καθαρή όσο παρουσιάζεται από την Ουάσινγκτον. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης διαψεύδουν ότι υπάρχει οριστική συμφωνία έτοιμη για άμεση υπογραφή, αφήνοντας αιχμές για την επιμονή του Τραμπ να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Από την πλευρά του, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών εμφανίζεται πιο προσεκτικό, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας τις επόμενες ημέρες, χωρίς όμως να επιβεβαιώνει ότι όλα έχουν κλείσει.
Δείτεκαι αυτά
Το μνημόνιο, εφόσον τελικά υπογραφεί, δεν θα αποτελεί τελική λύση. Θα ανοίξει έναν νέο κύκλο διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, μέσα στον οποίο θα τεθούν στο τραπέζι τα πιο δύσκολα ζητήματα: το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το πυραυλικό οπλοστάσιο, η δράση των ένοπλων οργανώσεων που στηρίζονται από το Ιράν στην περιοχή και η τύχη των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η προοπτική συμφωνίας έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις. Στη Μασχάντ, σκληροπυρηνικοί διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από κτίριο του υπουργείου Εξωτερικών, στρέφοντας τα πυρά τους κατά του υπουργού Αμπάς Αραγτσί και ζητώντας την παραίτησή του. Για τους κύκλους αυτούς, οποιαδήποτε υποχώρηση στα Στενά του Ορμούζ ή σε θέματα στρατηγικής κυριαρχίας θεωρείται απαράδεκτη παραχώρηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Την ίδια στιγμή, βαρύ είναι το κλίμα και στο Ισραήλ. Ο Γιαΐρ Λαπίντ κατηγόρησε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για πλήρη αποτυχία, υποστηρίζοντας ότι η διαφαινόμενη συμφωνία δεν πετυχαίνει κανέναν από τους βασικούς πολεμικούς στόχους του Ισραήλ. Όπως σημείωσε, το ιρανικό καθεστώς παραμένει όρθιο, το πυραυλικό πρόγραμμα δεν έχει εξουδετερωθεί και η απειλή αναβίωσης του πυρηνικού προγράμματος εξακολουθεί να υπάρχει.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο Νετανιάχου συγκάλεσε έκτακτο υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας για το βράδυ της Κυριακής, καθώς η ισραηλινή κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ασφυκτικές πιέσεις. Η πιθανότητα μιας συμφωνίας που θα περιορίζει την ελευθερία στρατιωτικών κινήσεων του Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα θα δίνει διπλωματικό χρόνο στην Τεχεράνη, προκαλεί έντονη ανησυχία στο Τελ Αβίβ.
Οι επόμενες ώρες θεωρούνται καθοριστικές. Αν η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν προχωρήσει, θα μπορούσε να αλλάξει προσωρινά την εικόνα στη Μέση Ανατολή και να επαναφέρει την κίνηση στα Στενά του Ορμούζ. Αν όμως καταρρεύσει πριν ακόμη υπογραφεί, η περιοχή κινδυνεύει να επιστρέψει σε ακόμη πιο επικίνδυνη κλιμάκωση, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ασφάλεια, την ενέργεια και τις ισορροπίες ισχύος.
