Οι εξελίξεις στο Ιράν φέρνουν την Ουάσινγκτον μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει ανοιχτά το ενδεχόμενο αμερικανικής παρέμβασης, σε μια συγκυρία όπου το ιρανικό καθεστώς δείχνει πιεσμένο αλλά όχι διαλυμένο. Οι μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, η βίαιη καταστολή και η κατάρρευση της οικονομίας έχουν επαναφέρει το Ιράν στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση, ωστόσο η συζήτηση πλέον δεν αφορά το αν, αλλά το πώς και μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια αμερικανική κίνηση. Το περιβάλλον παραμένει ρευστό και οι επιλογές κυμαίνονται από υβριδικά μέτρα έως περιορισμένα ή στοχευμένα στρατιωτικά πλήγματα.
Τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι
Σύμφωνα με εκτιμήσεις δυτικών αναλυτών, οι ΗΠΑ διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα εργαλείων, χωρίς να απαιτείται άμεση εισβολή ή γενικευμένος πόλεμος. Μεταξύ των επιλογών περιλαμβάνονται:
Η ενίσχυση αντικυβερνητικών δικτύων στο διαδίκτυο και η αποκατάσταση των επικοινωνιών που έχει μπλοκάρει η Τεχεράνη. Ο ίδιος ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με τον Έλον Μασκ, προκειμένου να επανενεργοποιηθούν δορυφορικές υπηρεσίες, παρά το γεγονός ότι το Ιράν έχει επιχειρήσει να μπλοκάρει το σύστημα Starlink.
Παράλληλα, εξετάζεται σοβαρά η χρήση κυβερνοεπιθέσεων εναντίον στρατιωτικών και κρατικών υποδομών του Ιράν, ένα πεδίο στο οποίο οι ΗΠΑ διαθέτουν σαφές πλεονέκτημα. Οι κυβερνοεπιχειρήσεις θα μπορούσαν να παραλύσουν κρίσιμα συστήματα χωρίς άμεσες ανθρώπινες απώλειες, αλλά με σημαντικό πολιτικό κόστος για το καθεστώς.
Στο στρατιωτικό σκέλος, τα σενάρια περιλαμβάνουν περιορισμένα πλήγματα ακριβείας σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές βάσεις ή υποδομές των Φρουρών της Επανάστασης, με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, πυραύλων cruise ή αεροπορικών επιδρομών από αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
Το μεγάλο δίλημμα της Ουάσινγκτον
Η αμερικανική ηγεσία γνωρίζει ότι ένα ισχυρό χτύπημα θα μπορούσε να αποδυναμώσει το καθεστώς, αλλά ταυτόχρονα ενέχει τον κίνδυνο να συσπειρώσει την ιρανική ελίτ και να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Ακόμη και ένα «συμβολικό» πλήγμα μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, με επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις ή συμμάχους στην περιοχή.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, ελλείψει οργανωμένης και ενιαίας αντιπολίτευσης στο εσωτερικό του Ιράν, μια εξωτερική παρέμβαση ενδέχεται να έχει επιχειρησιακά αποτελέσματα αλλά όχι στρατηγική αλλαγή καθεστώτος.
Δείτεκαι αυτά
Οι απειλές της Τεχεράνης
Από την ιρανική πλευρά, οι προειδοποιήσεις είναι σαφείς. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, δήλωσε ότι σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, στόχοι θα θεωρηθούν το Ισραήλ και όλες οι αμερικανικές βάσεις και δυνάμεις στην περιοχή. Παράλληλα, ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ ξεκαθάρισε ότι το καθεστώς «δεν θα υποχωρήσει», παρά την ένταση των διαδηλώσεων.
Εύθραυστο αλλά λειτουργικό το καθεστώς
Παρά τους εκατοντάδες νεκρούς και τη διεθνή κατακραυγή, το ιρανικό σύστημα ασφαλείας παραμένει συμπαγές. Δεν έχουν καταγραφεί μαζικές αποστασίες από τον στρατό ή τους μηχανισμούς καταστολής, στοιχείο που περιορίζει τις πιθανότητες άμεσης κατάρρευσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί αναλυτές, το καθεστώς είναι πολιτικά απονομιμοποιημένο και κοινωνικά πιεσμένο, αλλά εξακολουθεί να διαθέτει τα μέσα για να επιβιώσει βραχυπρόθεσμα. Αυτό καθιστά οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση μια επιλογή υψηλού ρίσκου, με αβέβαια αποτελέσματα.
