Στην τελική ευθεία περνά η «Ασπίδα του Αχιλλέα», το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας της Ελλάδας. Οι συμφωνίες με το Ισραήλ αναμένεται να υπογραφούν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση ενός εξοπλιστικού προγράμματος ύψους περίπου 3,1 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για μια νέα αρχιτεκτονική άμυνας, η οποία θα συνδέσει αισθητήρες, υφιστάμενα και νέα οπλικά συστήματα, αεροσκάφη και μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων σε ένα ενιαίο δίκτυο διοίκησης και ελέγχου.
Οι φορείς που υπογράφουν τη συμφωνία
Το πρόγραμμα εγκρίθηκε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας στις 23 Ιουλίου 2026 και αποτελεί μέρος της στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Οι συμφωνίες θα υπογραφούν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, SIBAT.
Στο πρόγραμμα θα συμμετάσχουν επίσης ισραηλινοί αμυντικοί φορείς και εταιρείες που διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνολογία για την ανάπτυξη των επιμέρους συστημάτων.
Πέντε επίπεδα άμυνας απέναντι σε διαφορετικές απειλές
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αφορά την προμήθεια ενός μεμονωμένου οπλικού συστήματος. Ο σχεδιασμός προβλέπει ένα ολοκληρωμένο δίκτυο με πέντε επίπεδα προστασίας, τα οποία θα λειτουργούν συμπληρωματικά.
Το σύστημα προορίζεται να εντοπίζει, να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει απειλές από:
- Μαχητικά και άλλα αεροσκάφη
- Πυραύλους διαφορετικών κατηγοριών
- Μη επανδρωμένα αεροσκάφη
- Πλοία και άλλες ναυτικές μονάδες
- Υποθαλάσσια μέσα
Στο νέο δίκτυο θα ενταχθούν υφιστάμενα ελληνικά μέσα, μεταξύ των οποίων τα συστήματα Patriot και μη επανδρωμένα μέσα, μαζί με ισραηλινά συστήματα διαφορετικού βεληνεκούς.
Κεντρικός ρόλος στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συλλογή και επεξεργασία των πληροφοριών. Το λογισμικό της «Ασπίδας του Αχιλλέα» θα λαμβάνει δεδομένα από διαφορετικούς αισθητήρες, θα αναγνωρίζει πιθανές απειλές και θα τις ταξινομεί ανάλογα με το είδος και την επικινδυνότητά τους.
Στη συνέχεια θα προτείνει το καταλληλότερο μέσο και τον τρόπο αντιμετώπισης κάθε απειλής, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει χαρακτηρίσει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως «ένα ολιστικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου», κάτω από το οποίο θα ενταχθούν οι παλαιότερες και οι νέες αμυντικές δυνατότητες της χώρας.
Όπως έχει εξηγήσει, ο θόλος θα «προσλαμβάνει εικόνα από το σύνολο των αισθητήρων», φτάνοντας ακόμη και σε πληροφορίες «από τη διόπτρα στο κράνος των στελεχών του Στρατού Ξηράς».
Ολοκλήρωση σε 35 μήνες
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι ο νέος ελληνικός αμυντικός θόλος θα έχει ολοκληρωθεί μέσα σε 35 μήνες.
Σημαντικό τμήμα του προγράμματος θα αναλάβει η ελληνική αμυντική βιομηχανία, με τη συμμετοχή της να υπολογίζεται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ.
Ο σχεδιασμός αποσκοπεί στη μετάβαση από τη λειτουργία των οπλικών συστημάτων ως ξεχωριστών μονάδων σε ένα ψηφιακά διασυνδεδεμένο περιβάλλον. Οι πληροφορίες θα μεταδίδονται και θα αξιοποιούνται σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας την ταχύτερη αντίδραση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο ενιαίο δίκτυο μαχητικά, φρεγάτες και υποβρύχια
Η νέα αρχιτεκτονική δεν περιορίζεται στην αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική άμυνα. Στο ευρύτερο δίκτυο προβλέπεται να ενταχθούν τα μαχητικά αεροσκάφη, οι νέες φρεγάτες, τα υποβρύχια και άλλα μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων.
Τα Rafale και τα F-35 θα μπορούν παράλληλα να λειτουργούν ως ανεξάρτητοι φορείς αποτροπής, αξιοποιώντας τις επιχειρησιακές και στρατηγικές δυνατότητές τους πέρα από τον στενό ρόλο της αεράμυνας.
Η ονομασία «Ασπίδα του Αχιλλέα» παραπέμπει στην περίφημη ασπίδα του Αχιλλέα, όπως περιγράφεται στην Ιλιάδα, και συμβολίζει τη δημιουργία μιας συνολικής προστατευτικής ομπρέλας πάνω από την ελληνική επικράτεια.
Η αντίδραση της Τουρκίας
Η ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» παρακολουθείται με ιδιαίτερη προσοχή από την Άγκυρα. Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, η τουρκική πλευρά ενοχλείται κυρίως από την ενίσχυση της ελληνικής αεράμυνας με ισραηλινή τεχνολογία και τεχνογνωσία.
Η πιθανή ανάπτυξη ισραηλινών συστημάτων σε ελληνικά νησιά θεωρείται από την Άγκυρα προβληματική, με βάση τις τουρκικές θέσεις περί αποστρατιωτικοποίησης. Ανησυχία φέρεται να προκαλεί και η διεύρυνση της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Η εξέλιξη καταγράφεται σε μία περίοδο νέας έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Αθήνα έχει ήδη αποστείλει ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, ενώ οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν ενημερωθεί για την κατάσταση.
Η ελληνική πλευρά δηλώνει ότι παραμένει προσηλωμένη στην πολιτική των «ήρεμων νερών», χωρίς όμως να παραιτείται από την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.
«Το τανγκό θέλει δύο για να χορευτεί», είναι το μήνυμα της Αθήνας, η οποία υπογραμμίζει ότι κινείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτό
