Δείτεκαι αυτά
Η ευθεία αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά και βραχονησίδες προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στην Αθήνα. Διπλωματικές πηγές ζητούν ψυχραιμία και προσεκτικές κινήσεις, προειδοποιώντας ότι η Τουρκία επιχειρεί σταδιακά να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα.
Νέος κύκλος προβληματισμού καταγράφεται στην ελληνική διπλωματία μετά τις τελευταίες κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η επαναφορά των τουρκικών ισχυρισμών για νησιά και βραχονησίδες, τα οποία η Άγκυρα εμφανίζει ως περιοχές αμφισβητούμενης κυριαρχίας.
Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν αναμενόμενη την τουρκική αντίδραση στις ελληνικές πρωτοβουλίες και επισημαίνουν ότι η Άγκυρα κινείται σταθερά εντός του πλαισίου της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με αναλυτές, το σχετικό κείμενο προετοιμάζεται εδώ και χρόνια και επιδιώκει να αποτελέσει τουρκική απάντηση στον αποκαλούμενο «νόμο Μανιάτη».
Η τακτική της Άγκυρας απέναντι στις ελληνικές κινήσεις
Η Τουρκία ακολουθεί, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, μία σταθερή τακτική. Αξιοποιεί κάθε ελληνική πρωτοβουλία προκειμένου να επαναφέρει τις διεκδικήσεις της, παρουσιάζοντας τις δικές της κινήσεις ως αναγκαία απάντηση στις αποφάσεις της Αθήνας.
Η ίδια προσέγγιση φαίνεται να εφαρμόζεται και στην περίπτωση των θαλάσσιων πάρκων. Η Άγκυρα προχώρησε στις δικές της ανακοινώσεις, εντάσσοντάς τες στο ευρύτερο πλαίσιο των αξιώσεων της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Οι τουρκικές θέσεις δεν θεωρούνται καινούριες από την ελληνική διπλωματία. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι που δημιουργούν μπορούν να υποτιμηθούν.
Αρμόδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι δεν επιτρέπεται εφησυχασμός, αλλά ούτε και σπασμωδικές αντιδράσεις. Η Αθήνα καλείται να κινηθεί με ψυχραιμία, συνέπεια και καλά μελετημένες διπλωματικές ενέργειες.
Ανησυχία για την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας
Το σοβαρότερο ζήτημα για την ελληνική πλευρά δεν είναι μόνο οι διαφορετικές θέσεις σχετικά με την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η ευθεία τουρκική αμφισβήτηση της κυριαρχίας συγκεκριμένων νησιών και βραχονησίδων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη δήλωση του εκπροσώπου του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών για νησίδες «των οποίων η κυριότητα δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συμφωνιών».
Η συγκεκριμένη διατύπωση επαναφέρει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», την οποία η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει ξεκαθαρίσει προς την Άγκυρα ότι η κυριαρχία των ελληνικών νησιών δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Στο ίδιο πλαίσιο, δεν γίνεται αποδεκτή καμία συζήτηση για δήθεν «αμφισβητούμενα» νησιά ή βραχονησίδες.
Το μήνυμα της Αθήνας για τα ζητήματα κυριαρχίας
Κατά την περίοδο της έντασης γύρω από την Κάσο και το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες είχαν διαμηνύσει στην τουρκική πλευρά ότι θέματα ελληνικής κυριαρχίας δεν μπορούν να τεθούν στο τραπέζι.
Η πάγια ελληνική θέση είναι ότι η μοναδική ελληνοτουρκική διαφορά που μπορεί να εξεταστεί από διεθνές δικαιοδοτικό όργανο αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι, εφόσον η Τουρκία αποδεχθεί πως δεν υπάρχουν άλλες διαφορές σχετικές με την ελληνική κυριαρχία, μπορεί να ξεκινήσει ουσιαστική διαπραγμάτευση για τις θαλάσσιες ζώνες.
Σε μία ιδιαίτερα αυστηρή διατύπωση, οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι το ζήτημα των νησιών και των βραχονησίδων δεν μπορεί να συζητηθεί, σημειώνοντας πως αν η «Άγκυρα θέλει να κάνει πόλεμο για αυτό, ας τον κάνει».
Τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα και η «Γαλάζια Πατρίδα»
Σύμφωνα με την ελληνική ανάγνωση των κινήσεων της Άγκυρας, τα δύο θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Τουρκία εντάσσονται σε μία προσπάθεια περιορισμού και απομόνωσης ελληνικών νησιών.
Η κίνηση αυτή συνδέεται με τις τουρκικές αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης και με τη συνολικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να διατηρεί ανοιχτά ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Οι μονομερείς τουρκικές ενέργειες εκτιμάται ότι αποσκοπούν στη σταδιακή δημιουργία τετελεσμένων στη θάλασσα. Η Τουρκία κινείται με μικρά αλλά διαδοχικά βήματα, έχοντας επίγνωση της ιδιαίτερης σημασίας που έχουν τα νησιά για την Ελλάδα.
Για έμπειρους διπλωμάτες, η αμφισβήτηση της κυριαρχίας νησιών και βραχονησίδων είναι σημαντικότερη ακόμη και από τη διαφωνία για την ΑΟΖ. Σε αυτό το πεδίο, όπως υπογραμμίζουν, θα πρέπει να επικεντρωθεί η ελληνική αντίδραση.
Η στρατηγική σχέση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ
Παράγοντας που επηρεάζει τις τουρκικές κινήσεις θεωρείται και η στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ και την Κύπρο.
Η Άγκυρα εμφανίζεται να αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη συνεργασία ως απειλή για τα συμφέροντά της και ως προσπάθεια περιορισμού της επιρροής της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία θεωρεί ότι η θέση της στη διεθνή διπλωματική σκηνή ενισχύεται. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων καθιστά δυσκολότερη τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Η Αθήνα αναμένει το τελικό περιεχόμενο του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και προετοιμάζει ήδη την αντίδρασή της.
